Czy rolnik, który uległ wypadkowi pomagając sąsiadowi w gospodarstwie rolnym ma prawo do odszkodowania?

Kwestie dotyczące ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego zostały uregulowane w ustawie o ubezpieczeniach obowiązkowych, Ubezpieczeniowym Funduszu Gwarancyjnym i Polskim Biurze Ubezpieczycieli Komunikacyjnych z dnia 22 maja 2003 roku (Dz. U. Nr 124, poz. 1152).

Zgodnie z art. 50 ust. 1 w/w aktu normatywnego: z ubezpieczenia OC rolników przysługuje odszkodowanie, jeżeli rolnik, osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym lub osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym są obowiązani do odszkodowania za wyrządzoną w związku z posiadaniem przez rolnika tego gospodarstwa rolnego szkodę, będącą następstwem śmierci, uszkodzenia ciała, rozstroju zdrowia bądź też utraty, zniszczenia lub uszkodzenia mienia.

Wedle wyżej wymienionej normy prawnej, poszkodowany ma prawo do odszkodowania z OC gospodarstwa rolnego w sytuacji, w której:

  1. rolnik;

  2. osoba pracująca w jego gospodarstwie rolnym;

  3. osoba pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym;

są obowiązani do odszkodowania za powstałą szkodę, a pomiędzy niniejszym działaniem albo zaniechaniem, a wyrządzoną szkodą istnieje tzw. bezpośredni związek przyczynowy. Ponadto, czynność, która była przyczyną powstania szkody musi mieć bezpośredni związek z posiadaniem gospodarstwa rolnego.

W świetle niniejszej regulacji warto szerzej pochylić się nad zakresem podmiotowym pojęcia osoby poszkodowanej. Wiele wątpliwości interpretacyjnych pojawia się na gruncie tzw. „pracy w ramach pomocy sąsiedzkiej”, a szczególnie odpowiedzialności za szkodę rolnika, który uległ wypadkowi pomagając sąsiadowi w gospodarstwie rolnym.

W pierwszej kolejności należy zaakcentować, iż w orzecznictwie zarówno Sądu Najwyższego, jak również sądów powszechnych wzajemna pomoc w prowadzeniu gospodarstw rolnych przez sąsiadów, tzw. „pomoc sąsiedzka” jest akcentowana, a ponadto ujmowana w sposób bardzo szeroki.

Zgodnie z wyrokiem Sądu Najwyższego z dnia 05 czerwca 2014 roku w sprawie o sygn. akt IV CSK 581/13, wspomniana powyżej tzw. „pomoc sąsiedzka” charakteryzuje się tym, iż: (…) jest wykonywana w gospodarstwie drugiego rolnika, wobec którego udzielający pomocy przybiera postać nieformalnego pracownika (…)”. Szczególnie interesujący jest wywód Sądu Najwyższego zaprezentowany w wyroku z dnia 12 lutego 2002 roku w sprawie o sygn. akt I CKN 1483/99, wedle którego: „(…) z punktu widzenia przepisów rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 1993 r. [rozporządzenie Ministra Finansów z dnia 30 grudnia 1993 r. w sprawie ogólnych warunków obowiązkowego ubezpieczenia odpowiedzialności cywilnej rolników z tytułu prowadzenia gospodarstwa rolnego (Dz. U. Nr 134, poz. 653 ze zm.] dla oceny odpowiedzialności cywilnej ubezpieczonego rolnika za wyrządzoną szkodę w związku z prowadzeniem gospodarstwa rolnego nie ma żadnego znaczenia okoliczność, iż określona praca świadczona była w ramach tzw. pomocy sąsiedzkiej. Również bowiem i w tym wypadku podstawowym obowiązkiem rolnika jest zapewnienie wszystkim osobom, które wykonują czynności związane z prowadzeniem należącego do niego gospodarstwa rolnego, bezpiecznych warunków pracy (maksymalnego bezpieczeństwa), dlatego obowiązany jest on tak zorganizować pracę, ażeby pomagające mu osoby, w tym użyczające własnego sprzętu i maszyn, nie były narażone na niebezpieczeństwo wyrządzenia im szkody. Spoczywa na nim także obowiązek ciągłego nadzoru nad ich pracą. Takie założenie powinno każdorazowo stanowić punkt wyjścia przy ocenie zagadnienia odpowiedzialności cywilnej rolnika korzystającego ze zwyczajowej pomocy sąsiedzkiej (…)”.

Powyższe oznacza, że obowiązkami rolnika, w którego gospodarstwie rolnym prowadzona jest praca w ramach tzw. „pomocy sąsiedzkiej” są:

  1. zapewnienie odpowiednich warunków związanych z bezpieczeństwem wykonywania niniejszej pracy;

  2. sprawowanie ciągłego nadzoru nad procesem wykonawczym.

Niewykonanie w/w obowiązków ewidentnie świadczy na niekorzyść rolnika i stanowi przyczynę przypisania niniejszemu podmiotowi odpowiedzialności za powstałą szkodę.

Podsumowując, osoba poszkodowana, która wykonywała pracę w gospodarstwie rolnym należącym do rolnika w ramach tzw. „pomocy sąsiedzkiej” ma prawo do żądania poniesienia odpowiedzialności od samego rolnika lub zakładu ubezpieczeń, z którym rolnik zawarł umowę ubezpieczenia OC z tytułu posiadania gospodarstwa rolnego w sytuacji, w której posiadacz gospodarstwa rolnego nie zapewnił odpowiednich warunków związanych z bezpieczeństwem wykonywania przedmiotowej pracy oraz nie sprawował nad nią ciągłego nadzoru.

Autor: Adwokat Mariusz Stelmaszczyk i Aplikant Adwokacki Edyta Gorczyńska

kontakt: kom. + 48 697 053 659 oraz tel. 22 629 00 36

Podziel się na:
  • Facebook
  • Google Bookmarks
  • Blip
  • Blogger.com
  • Flaker
  • Gadu-Gadu Live
  • Google Buzz
  • Poleć
  • StumbleUpon
  • Twitter
  • Wykop
  • Drukuj
  • LinkedIn
  • RSS
Ten wpis został opublikowany w kategorii artykuły. Dodaj zakładkę do bezpośredniego odnośnika.

Jedna odpowiedź na „Czy rolnik, który uległ wypadkowi pomagając sąsiadowi w gospodarstwie rolnym ma prawo do odszkodowania?

  1. Mariusz Stelmaszczyk pisze:

    Drodzy Czytelnicy
    Zachęcam Was do komentowania tego artykułu oraz zadawania pytań, jakie Wam się nasuną po jego przeczytaniu. Na wszystkie pytania postaram się odpowiedzieć.
    Jednocześnie zapewniam, że szanuję Waszą prywatność. Adres e-mail z jakiego wyślecie pytanie lub komentarz do artykułu nie zostanie wyświetlony.

    Pozdrawiam
    Adwokat Mariusz Stelmaszczyk

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.


1 × = trzy